| Urukundo|Video Kunyaza | Baza Muganga | Abakunzi b'Igitsina |

Ibice 6 ku mukobwa bituma ashaka gukora imibonano mpuzabitsina

KUGANIRIZA UMWANA W'UMUSORE/INKUMI IBYEREKERANYE N'IGITSINA I

Igitsina ku matelevision, igitsina mu binyamakuru, igitsina muri za filmes ndetse n'ahandi. Aho urebye hose uhasanga amafoto y'abagore bambaye ubusa cyangwa bambaye impenure. Abana bacu ibyo bintu barabibona, bahura na byo nta buryo wababuzamo kubireba kuko biri hose. Ariko nubwo bimeze gutyo biragoye kubona aho umubyeyi yahera aganiriza umwana ku gitsina cyangwa ibyerekeranye n'imibonano mpuzabitsina muri rusange. Binahumira ku mirari iyo bigeze mu muco wacu aho abantu batinya kuvuga ibice by'imyanya ndangabitsina,ni ubwiru bukomeye.Ubivuze aba ruvumwa aba akoze ishyano, abantu baramureba bagatangara bagatekereza ko yahanzweho n'abazimu, kubona atinyuka kuvuga imboro, nta bwoba afite bwo kuvuga igituba na rugongo, aratukana ni umushumba! Ndabyemeye ndi umushumba!None se wowe utari umushumba, uzahugura ute uwo mukobwa wawe upfunduye amabere n'uwo muhungu utangiye guhindura ijwi akaba atangiye kwitegereza abakobwa nk'aho ari abantu bo mu yindi si? Uzamutungukahe umusobanurira uburyo agomba kwitwara mu rungano no kwitwararika mu byerekeranye n'igihe cy'imihindukire y'ubuzima bw'igitsina agezemo. Akeneye gusobanurirwa ibyerekeranye n'igitsina n'imibonano mpuzabitsina muri kino gihe tugezemo aho indwara zifatira mu myanya ndangabitsina zagwiriye kandi zoreka imbaga nka sida, imitezi, mburugu n'izindi tutibagiwe gutwara cyangwa gutera inda utabiteganije. Uzagira isoni se zikurishe uburozi ureke umwana wawe azivumburire ku giti cye cyangwa uzashira amanga wambuke imanga y'ubwoba n'isoni ufate umwana ukuboko umwambutse umwonga w'ubujiji umusobanurire udatinya, umuhugure umuhumurize?Niba uhisemo inzira maze kuvuga dore uko wabyifatamo.

1.Hera ku mahirwe ubonye yo kubiganiraho.

Niba hari nka programe ihise kuri radio cyangwa television ikomoza ku buryo bwo kwirinda mu mibonano mpuza bitsina,boneraho utangire ikiganiro.URUGERO "MBESE IYO CAPOTE BAVUZE UZI ICYO ARI CYO, Sida se ni iki,umuntu urwaye imitezi agenda ate?"

2.Wibikomeza cyane.

Ni ubwo uzi ko bikomeye si ngombwa kubitindaho cyane, hari ubwo yaba atiteguye kuganira nawe kuri ibyo bintu, wabivugaho gake wigendera, umumenyereza ko kuvuga ku birebana n'igitsina ari ikiganiro gisanzwe n'ibindi umwana n'umubyeyi bashobora kuganira.

3.Vugisha ukuri.

Niba ufite isoni, bimubwire. Mubwire ko ufite isoni zo ku bimuganiriza ariko ko ari ngombwa ko ubivuga, kuko waba umuhemukiye unihemukiye utabimubwiye. Niba hari ibibazo akubajije bikakunanira, mubwire ko utabizi wimubeshya, cyangwa ngo uhimbe, musabe guhakira ibisubizo hamwe, mwabaza muganga , mwarimu, padiri, pastoro cyangwa undi waba ubisobanukiwe kubarusha.

4.Gusha ku ntego.

Wirya iminwa no kuvugira marenga:mubwire ko guswera ari ugushyira imboro mu gituba,ko umwana adaturuka mu mukondo,ahubwo mu gituba,mubwire ko imitezi ituma imboro ibora,mu gituba hakanuka,uburyo mburugu yica nabi ,ko sida yandurira akenshi mu gushyira imboro mu gituba.!Witinya ibyo ni ko biri, indwara ni mikorobi ntaho zihuriye n'ikinyabupfura. Mubwire uburyo butandukanye bwo guhuza ibitsina(mu gituba, mu kibuno, abagabo ku bagabo, abagore ku bagore, mu kanwa, n'ibindi), ubwiza n'ingaruka bya buri kintu. Aha ni ho uzamenya ko kubyara no kurera bitoroshye. Musobanurire uburyo agomba kwirinda gutwara cyangwa gutera inda, niba ari umukobwa, musobanurire igihe agomba kwwitegurira kujya mu kwezi (akenshi ni hagati y'imyaka12-13, imisamire y'umugore uko igenda n'ubury bwo kwirinda gusama. Musobanurire ingorane ashobora guhura nazo mu gukora imibonano mpuzabitsina itarinze

*agahinda ku mutima
*indwara zifatira mu myanya ndangabitsina
* gutwara/gutera ikinyendaro

6.Mbese we abibona ate?

Wisa n'umutsindagiramo ibintu cyangwa umutera ubwoba umubeshya ibitabaho,umukanga kugira ngo yibagirwe ibyo guhuza ibitsina-ashobora kuzabyivumburira ukaba utakimufiteho ijambo kuko wamubeshye.Ahubwo mufashe gutekereza ku giti cye,kugira ngo akubwire uko abib ona n'icyo abitekerezaho,mugire aho muhera mwungurana inama.Mwereke ibyo uvuga ubikuye ku mutima.Mubwire ubimubwiye nk'umubyeyi kandi ko wifuza ko yakubaha nk'uko umuco ,umuryango ubisaba akitwara mu buryo butakoza isoni umuryango

Fungura imiryango-mu bwire ko ari sawa muganira ku gitsina

TAGS:umwana,igitsina,rugongo,imitezi,igituba,umusore,inkumi

No comments: